Araştırma özeti
Aşağıdaki metin kaynak makalenin lisansı doğrulanmış orijinal özetidir. cc by
Per- and polyfluoroalkyl substances are persistent environmental contaminants increasingly implicated in neurotoxicity. Establishing causality and mechanisms relevant to Alzheimer's disease, Parkinson's disease, and multiple sclerosis requires human-relevant systems that capture exposure, barrier function, and brain circuitry. We review advanced cellular platforms-iPSC-derived neuronal and glial cultures, cerebral and midbrain organoids, and chip-based microphysiological systems-that model disease-relevant phenotypes (Aβ/tau pathology, dopaminergic vulnerability, myelination defects) under controlled PFAS exposures and defined genetic risk backgrounds. Modular, fluidically coupled BBB-on-chip → brain-organoid microphysiological systems have been reported, enabling chronic, low-dose PFAS perfusion under physiological shear, real-time barrier integrity readouts such as transepithelial/transendothelial electrical resistance (TEER), quantification of PFAS partitioning and translocation, and downstream neuronal-glial responses assessed by electrophysiology and multi-omics. Across platforms, convergent PFAS-responsive processes emerge-mitochondrial dysfunction and oxidative stress, lipid/ceramide dysregulation, neuroinflammatory signaling, and synaptic/network impairments-providing a mechanistic scaffold for biomarker discovery and gene-environment interrogation with isogenic lines. We outline principles for exposure design (environmentally relevant ranges, longitudinal paradigms), multimodal endpoints (omics, electrophysiology, imaging), and cross-lab standardization to improve comparability. Together, these models advance the quantitative evaluation of PFAS neurotoxicity and support translation into risk assessment and therapeutic strategies.
Bilimsel değerlendirme
Araştırma sorusu
Sorunun kapsamı orijinal çalışma üzerinden değerlendirilir.
Yöntem ve örneklem
Çalışma tasarımı ve örneklem için kaynak makaleyi kontrol edin.
Temel bulgular
Bu kayıt için editoryal olarak onaylanmış bulgu özeti henüz yayımlanmadı.
Sınırlılıklar
Sonuçların genellenebilirliği, yanlılık ve klinik anlamı ayrıca incelenmelidir.
Bibliyografik veriden yöntem, örneklem veya klinik sonuç çıkarımı yapılmaz.